De gemeente heeft vastgelegd hoe zij haar omgevingsvisie wil opstellen en vaststellen conform de procedurele en technische vereisten.
Gemeenten zijn verplicht vóór 1 januari 2027 een omgevingsvisie vast te stellen. Dit vraagt, naast de inhoudelijke aspecten van de omgevingsvisie, aandacht voor het proces, de procedure en de techniek. Bij het uitdenken van uw aanpak kunt u zich laten leiden door de keuzes uit uw ontwikkelstrategie.
Belangrijke aandachtspunten:
1. Transitietermijn en technische standaard
In uw ontwikkelstrategie maakt u globale keuzes wanneer u de omgevingsvisie gereed wilt hebben en wanneer u overstapt op STOP/TPOD. In uw plan van aanpak kunt u het maakproces van de transitie in meer detail uitwerken.
2. Participatie
Uw Participatiestrategie kan richting geven aan de manier waarop u participatie bij de omgevingsvisie invult.
3. Milieueffectrapportage
Uw Mer-strategie kan richting geven aan de manier waarop u de mer bij de omgevingsvisie invult.
4. Voorbereidingsprocedure en publicatie
Voor de voorbereiding van de omgevingsvisie geldt de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Gebruikt de gemeente overgangsrecht voor de technische standaard (tot uiterlijk 1 januari 2025 voor de visie), dan is de publicatie net wat anders. Uit ervaringen met eerste publicaties blijkt dat gemeenten moeten wennen aan de software en het nieuwe maakproces. En bijvoorbeeld ook aan de manier waarop de behandeling in de raad plaatsvindt. Heeft u hier voldoende tijd voor geraamd (zie ook Planning en kostenraming)?
5. Actualisatie van de omgevingsvisie
Er kan maar één omgevingsvisie voor de gemeente zijn. De reden daarvoor is dat het een integraal beleidsdocument is met het gehele strategische omgevingsbeleid (zie Inhoud omgevingsvisie). Wilt u de omgevingsvisie actualiseren, dan wijzigt u de visie (conform de procedure tot vaststelling van de visie) in plaats van een nieuwe visie te publiceren. Hoe vaak u de visie actualiseert, en of dat deel-actualisaties zijn of volledige actualisaties, is aan u. De keuze zal samenhangen met de ontwikkelstrategie en de inhoud van de omgevingsvisie en kaderstellende documenten en afspraken. Houd wel rekening met de verplichte overstap naar de nieuwe technische standaard: vanaf 1 januari 2025 kunt u alleen nog actualiseren met STOP/TPOD.
6. Vorm en technische standaard
De omgevingsvisie is vormvrij. U kunt zelf de vorm en opbouw bepalen. Vanzelfsprekend moet u wel binnen de kaders blijven van de technische standaard STOP/TPOD (tot 1 januari 2025 geldt er overgangsrecht). Heeft u voldoende scherp wat de kaders zijn van deze standaard en hoe deze doorwerken op uw keuzes? En wilt u naast de officiële publicatie nog een publieksversie uitbrengen, bijvoorbeeld in de vorm van een website of pdf? Geeft uw visie op dienstverlening richting aan deze keuze? Tip: oefen met opstellen en publiceren van de omgevingsvisie op de pre-omgeving!
7. Annoteren en geo-locaties
Om de samenhang tussen de omgevingsvisie en het omgevingsplan te versterken en dienstverlening te vergroten (vruchten plukken van het DSO), is het van belang dat over de instrumenten heen annotaties en geo-locaties op elkaar aansluiten. De basis hiervoor ligt in de visie op samenwerking en integraliteit en de visie op dienstverlening. Heeft u hier met collega’s al keuzes over gemaakt?
8. Projectbeheersing en bedrijfsvoering
Veel gemeenten zullen naar verwachting nog wel de nodige inspanningen met betrekking tot de visie moeten verrichten. Om dit alles uit te kunnen voeren, is het van belang dat u weet waar u staat en wat u te doen heeft en hier grip op heeft (beheersingsstrategie). Bedrijfsmatige aspecten zijn op orde. Denk aan planning en kostenraming, maar ook andere aspecten van bedrijfsvoering zoals uitbestedingen.
Meer informatie en ondersteuning
- Vragen en antwoorden over proces, procedures en techniek (vng.nl)
- Consultatie bij publicatie omgevingsvisie (vng.nl). Gaat u aan de slag met de eerste publicatie van uw omgevingsvisie op het DSO? Dan kunt u in de beginfase na inwerkingtreding gebruikmaken van een beknopte online consultatie over het concept van uw publicatie. Dit is een service van de VNG en Aan de slag met de Omgevingswet.
- Praktijkvoorbeeld: Eindhoven publiceert omgevingsvisie in STOP/TPOD (interview) (vng.nl)
- Wegwijzer TPOD omgevingsvisie
- Geleerde lessen van de werkplaatsen omgevingsvisie (geonovum.nl)